Dlaczego zmiany są tak potrzebne? Obecna sytuacja w Polsce
Aktualne regulacje dotyczące gospodarki oponami w Polsce obowiązują od wielu lat i wymagają od producentów oraz importerów osiągnięcia określonych poziomów odzysku i recyklingu opon. Obecni używane zasady są uznawane za niewystarczające. Recykling opon w 2026 – obowiązujące limity, które nakładają konieczność odzysku 75 % masy opon oraz recyklingu ledwie około 15 %, nie przekładają się na efektywne zagospodarowanie wszystkich zużytych opon w kraju. W efekcie co roku wiele osób i firm pozbywa się opon poza systemem: spalają je, wyrzucają w przypadkowe miejsca lub na dzikie wysypiska.
Eksperci podkreślają, że obecny system pozwala “zgubić” nawet 25 % opon wprowadzonych na rynek, które nie są objęte skutecznym nadzorem i odpowiedzialnością, co przekłada się na ich nieskuteczny recykling i niekontrolowane składowanie.
Główne założenia nowych przepisów
Projektowane zmiany, które są obecnie przedmiotem prekonsultacji, przewidują:
- Podniesienie poziomów odzysku do 95 % wszystkich opon pneumatycznych, co oznacza niemal pełne wykorzystanie tego odpadu w cyklu gospodarczym.
- Minimum 50 % recyklingu materiałowego wśród odzyskiwanych opon, co oznacza intensywniejsze przetwarzanie surowców wtórnych.
- Objęcie systemem ewidencji wszystkich opon wprowadzanych do Polski, również tych sprowadzanych nieformalnie lub z zagranicy, co ma przeciwdziałać „uciekaniu” części opon poza kontrolę.
- Rozszerzenie zakresu regulacji na opony pełne i przemysłowe, dla których również ustalone byłyby minimalne poziomy odzysku i recyklingu.
- Aktualizacja stawek opłat produktowych zgodnie z unijnymi wytycznymi i praktykami.
Nowe zmiany stworzą system, który zwiększy odzysk i przetwarzanie opon. Dodatkowo poprawią przejrzystość i kontrolę nad tym strumieniem odpadów.
Rewolucja w gospodarce oponami
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło w 2025 roku prekonsultacje dotyczące nowych zasad recyklingu zużytych opon. Spotkanie ma pomóc zmodernizować istniejący system i dostosować go do standardów gospodarki o obiegu zamkniętym. Proponowane zmiany zakładają znaczące podniesienie poziomów odzysku i recyklingu, a także wprowadzenie pełnej ewidencji opon wprowadzanych na rynek, co może diametralnie zmienić sposób, w jaki Polska radzi sobie z tym typem odpadów.
Ewidencja: klucz do sprawnego systemu
Reforma wprowadzi pełną ewidencję opon, czyli rejestr wszystkich produktów wprowadzanych na rynek. System pozwoli śledzić, ile opon trafia do użytku i co się z nimi dzieje po zużyciu. To ważny krok, aby wyeliminować „czarną dziurę” w statystykach i objąć każdy produkt odpowiedzialnością producenta.
Korzyści dla środowiska i biznesu
Wyższy poziom recyklingu opon przynosi wymierne korzyści środowiskowe i ekonomiczne. Opony zawierają cenne surowce: gumę, stal i tekstylia. Ich odzysk pozwala na ponowne wykorzystanie w budownictwie, przemyśle i drogownictwie. Dzięki temu zmniejsza się zużycie surowców pierwotnych i ilość odpadów.
Większy recykling zmniejsza emisję gazów cieplarnianych i ogranicza zanieczyszczenia ze składowisk. Mechaniczny recykling wytwarza znacznie mniejszy ślad środowiskowy niż inne metody usuwania zużytych opon.
Reakcje branży i kolejne kroki legislacyjne
Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon (PSRO) poparło kierunek proponowanych zmian, zaznaczając jednocześnie, że wymaga on dopracowania szczegółów i systemowego wsparcia. Organizacje branżowe postulują silniejsze mechanizmy rozszerzonej odpowiedzialności producenta i priorytet dla recyklingu materiałowego nad spalaniem.
Obecnie projekt jest w fazie konsultacji, a jego ostateczny kształt będzie zależał od dialogu między administracją, przedsiębiorcami oraz organizacjami ekologicznymi.
Podsumowanie
Prace nad nowymi zasadami recyklingu opon w Polsce to jeden z najważniejszych kroków legislacyjnych w 2025 roku w obszarze gospodarki odpadami. Proponowane podniesienie poziomów odzysku do 95 %. Zwiększenie udziału recyklingu materiałowego oraz wprowadzenie pełnej ewidencji to propozycje, które mogą znacząco usprawnić system zarządzania zużytymi oponami. Dodatkowo zwiększyć wykorzystanie surowców wtórnych i ograniczyć negatywne skutki dla środowiska.
