Europa wchodzi w nowy etap regulacji środowiskowych, który mocno wpłynie na działalność biznesową w UE i poza nią. Od 1 stycznia 2026 r. część kluczowych zasad zacznie obowiązywać albo wymagać transpozycji do krajowych systemów prawnych, co oznacza nowe obowiązki, ale też możliwości optymalizacji i zrównoważonego wzrostu.
Mechanizm Dostosowywania Cen na Granicach (CBAM) — CO₂ na granicy
Co się zmienia: od 1 stycznia 2026 r. Import produktów o wysokiej emisji (m.in. stal, cement, aluminium, nawozy, energia) podlega opłacie związanej z emisją CO₂, co oznacza, że importerzy będą musieli nie tylko liczyć i raportować emisje, ale też nabywać odpowiednie certyfikaty CBAM.
Dlaczego to ważne dla firm:
- zwiększy koszty importu surowców i półproduktów o dużym śladzie węglowym,
- wymusi transparentność emisji w łańcuchach dostaw,
- da przewagę przedsiębiorcom, którzy już inwestują w niskoemisyjną produkcję.
Nature Restoration Law — odbudowa ekosystemów z obowiązkami dla państw członkowskich
Nowe zobowiązania: to pierwszy ogólnoeuropejski akt o ochronie i odbudowie przyrody, który nakłada cele terytorialne dla siedlisk i ekosystemów UE (np. odbudowa co najmniej 30 % zdegradowanych siedlisk do 2030 r.).
Znaczenie dla biznesu:
- sektor budowlany, rolny, nieruchomości i infrastruktury może zostać objęty nowymi lokalnymi planami odbudowy,
- projekty inwestycyjne będą musiały uwzględniać odbudowę przyrody jako element zgodności z krajowymi planami,
- większe znaczenie zyska raportowanie ekologiczne w łańcuchach wartości.
Dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD) — standardy energetyczne pod lupą
Dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD) — standardy energetyczne pod lupą
Przykładowe postanowienia oraz dyrektywy:
- krajowe plany renowacji budynków,
- minimalne standardy dla najbardziej energochłonnych nieruchomości,
- wsparcie infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych i parkingów rowerowych.
Nowe zasady emisji przemysłowych — zaostrzenie IED
Co się zmienia: UE wprowadza nowelizację Dyrektywy o Emisjach Przemysłowych (Industrial Emissions Directive), która z jednej strony obostrza limity emisji, a z drugiej rozszerza zakres monitoringu, przez co może bezpośrednio wpłynąć na wydawanie oraz utrzymanie pozwoleń na eksploatację instalacji przemysłowych.
Dla kogo istotne:
- producenci przemysłowi,
- zakłady energetyczne,
- firmy z sektorów intensywnie korzystających ze spalania lub produkcji emitującej zanieczyszczenia.
Rozporządzenie w sprawie produktów wolnych od deforestacji (EUDR) — transparentność łańcucha dostaw
Kontekst: EUDR („European Union Deforestation Regulation”) obowiązuje od 2023 r. i nadal jest wdrażany w praktyce dla firm w UE. Jego zastosowanie dopasowane jest do różnych rozmiarów przedsiębiorstw — pełne wejście dla dużych firm następuje 30 grudnia 2026 r. (~dla mniejszych dopiero do połowy 2027 r.).
Co oznaczają te zmiany dla firm w praktyce
1. Koszty i compliance
Nowe obowiązki raportowe i opłaty (np. CBAM) mogą podnieść koszty operacyjne, ale jednocześnie dają przewagę konkurencyjną firmom, które wcześniej wdrożyły niskoemisyjne praktyki.
2. Łańcuch dostaw pod kontrolą
Firmy będą musiały dokładniej śledzić ślad węglowy produktów i surowców oraz wdrażać systemy due diligence, co może oznaczać inwestycje w technologie monitorowania i analizy danych.
3. Nowe możliwości rynkowe
Przekształcenie regulacji środowiskowych w przewagę konkurencyjną — zrównoważone produkty mogą stać się atutem marketingowym i ułatwić dostęp do finansowania ESG.
Podsumowanie
- Wchodzące od 2026 r. zmiany w europejskiej polityce środowiskowej to nie tylko nowe obowiązki, ale też konkretne sygnały trendów rynkowych:
- transparentność łańcucha dostaw,
- niskoemisyjne materiały i produkty,
- efektywność energetyczna budynków i instalacji.
Każda z tych zmian będzie miała realny wpływ na koszty, operacje i strategię przedsiębiorstwa — dlatego warto je dobrze zrozumieć i osadzić we własnych planach rozwoju.